Heikki Mikkola: het hele verhaal

Heikki Mikkola werd geboren op 6 juli 1945 in Mikkeli. Het gezin Mikkola (pa heette Toivo en ma Helvi) verhuisde enkele jaren later naar Sajaniemi. Al op zeer jonge leeftijd bleek Heikki over een sportieve ingesteldheid te beschikken: hij deed onder meer aan schansspringen, langlaufen, basketbal, veel atletiek en gewichtheffen. Na het doorlopen van de technische school werkte hij als automonteur en een jaar als pantsermonteur in militaire dienst. Al op jonge leeftijd begon Heikki met zijn crosshobby op een fiets. Met Martti Pesonen (die later zeven keer Fins kampioen wegrace werd) bouwden ze dempingen en lange zadels op hun fietsen. Met die fietsen crossten ze op een parcours in de Finse bossen en wedijverden ze voor de verste sprong. Na de fietsen kwamen de mopeds. Heikki kreeg zijn eerste toen hij veertien was, maar enkele jaren later wilde hij een

Hij verkocht zijn moped en kocht een Ducati met drie versnellingen. Zijn vader Toivo wist hiervan niets en Heikki hield zijn Ducati verborgen tot zijn vader erachter kwam. Heikki had nog geen rijbewijs en hij moest de motor terugbrengen naar de verkoper.

Eerste wedstrijd

Martti Pesonen kocht een nieuwe Husqvarna in de zomer van 1964. Heikki, net 19 geworden, leende Martti’s oude Greeves-machine en hij zou na een race beslissen of hij de motorfiets ook zou kopen.
In de week vóór de race in Turku trainde Heikki twee maal. Hij was zeer nerveus en kon de nacht voor de wedstrijd nauwelijks slapen. De wedstrijd begon slecht voor Heikki, omdat hij de eerste bocht miste en de achtervolging moest inzetten in een stofwolk. Zijn race eindigde met een 6de plaats in de juniorenklasse. Heikki was enthousiast en de Greeves had een nieuwe eigenaar.Dat seizoen reed hij nog twee wedstrijden waarin hij
een derde plaats behaalde in Hyvinkää en een vierde in Heinola. In de lente van 1965 werd de eerste wedstrijd gehouden in Salo. Daar zou Heikki tweede eindigen na Jorma Järvinen in de juniorenklasse, ware het niet dat hij de paddock een ronde te vroeg in reed… Hij werd terug naar het circuit geleid, maar eindigde pas op de derde plaats. Mikkola kocht een Husqvarna van Marti Pesonen en won prompt de eerstvolgende race in Kouvola. Deze motor was superieur, vergeleken met de oude Greeves. Heikki reed dat seizoen 18 wedstrijden en won er 11. Zijn slechtste resultaat was een vijfde plaats.

1966

In 1966 kocht Heikki een nieuwere moto, alweer een Husqvarna van Marti Pesonen. Hij reed dat jaar zijn eerste race voor het Fins Kampioenschap, reed op kop maar brak zijn pols na een valpartij. Heikki raadpleegde geen dokter, omdat de volgende wedstrijd voor het kampioenschap al na drie dagen plaatsvond. Daar werd hij tweede, ondanks felle pijn. Heikki was vastbesloten om deel te nemen aan het Finse luik voor het wereldkampioenschap in Hyvinkää. Hij was de snelste starter in de eerste reeks, vóór wereldkampioenen en andere hardrijders! Drie ronden hield hij zijn koppositie, tot de vermoeidheid toesloeg en de pijn in zijn pols weer opkwam. Heikki verloor vele plaatsen, hetzelfde gebeurde in de tweede reeks. Maar zijn debuut was zeker niet onopgemerkt voorbij gegaan! In 1966 won Heikki Mikkola het Fins kampioenschap Enduro voor juniores. Maar de gekwetste pols scheen maar moeilijk te genezen. Heikki had zich er stilaan mee verzoend dat zijn prille motorcrosscarrière ten einde was en dacht eraan om een garagebedrijfje te starten met een vriend. Door een speciale training, ontwikkeld door gewichtheffer Seppo Vuorinen genas Heikki’s hand tijdens de winter, zodat hij weer kon trainen.

1967

In het seizoen 1967 won Heikki Mikkola zijn eerste WK-punt tijdens de Grote Prijs van Finland in Hyvinkää op een 250 cc Husqvarna. Hij eindigde 8ste en 6de in de reeksen en werd 6de in de eindstand van die GP. Maar zes deelnemers sprokkelden WK-punten in dat jaar. Die zomer nam Heikki deel aan het wereldkampioenschap voor landenteams 250 cc in Holice. Het Finse team bestond naast Heikki ook uit Jyrki Storm (Storm werd 5de in het WK 250 cc) en Aimo Lehtinen. Ze eindigden 6de. Tijdens hun terugweg nam het team deel aan de wedstrijd om het Scandinavische kampioenschap dat ze wonnen.

1968

De Grote Prijs 1968 in Hyvinkää werd een Fins feest: Kalevi Vehkonen was superieur snel op zijn Husqvarna. Regerend wereldkampioen Joël Robert reed in de tweede reeks een minuut na Vehkonen over de meet. Hij was de tweede Fin in de motorcrossgeschiedenis die een GP won. De eerste Fin was Aarno Erola die in 1962 de 250 cc-wedstrijd in Tikkurilla won. Mikkola eindigde 6de en 7de in de reeksen en werd in
de eindstand 6de. Een week later werd de GP van Zweden in Hedemora gereden. Heikki startte slecht maar vocht zich terug naar een 6de plaats. In de tweede reeks startte hij goed en reed lange tijd op de tweede plaats na de Belg Joël Robert. Robert moest na een defect aan zijn CZ de wedstrijd staken en Heikki won de reeks met anderhalve minuut voorsprong op Torsten Hallman. Heikki Mikkola & Husqvarna wonnen hun eerste GP! Het parcours in Hedemora was erg hard en Heikki reed voor de eerste keer op een dergelijk circuit. Daarvoor investeerde hij in nieuwe crossbanden voor deze wedstrijd. Het was de gewoonte dat de Finnen een heel seizoen reden op dezelfde banden. Achteraf maakte hij de bedenking dat nieuwe banden een groot
verschil maakten… De Zweedse Husqvarna-fabriek contacteerde Heikki na die GP met de belofte serieuze kortingen toe te kennen op onderdelen voor het nieuwe seizoen. Op de terugweg naar Finland besloot Heikki om voortaan aan meerdere GP’s te gaan deelnemen. In juni 1968 stapte Heikki Antero Mikkola in het huwelijksbootje met Kaija Hannele Pohjola.

1969

In 1969 reisde Heikki met Kalevi Vehkonen door Europa. Ook België deden ze aan: wie had toen al durven denken dat hier de uitvalsbasis voor zijn verdere carrière zou liggen? Ze zouden gaan deelnemen aan alle 12 Grote Prijzen van dat jaar, Heikki reed echter maar 9 wedstrijden. Letsels waren onvermijdelijk: in Zwitserland verloor hij twee voortanden na een val. Aan het einde van het seizoen had hij twee stifttanden, een pijnlijke enkel en een ingetapete middenvinger. In de totaalstand werd hij 14de. Dat jaar werd beschouwd als een investering in ervaring voor het volgende seizoen. De crossmotor en zijn vervoermiddel zou moeten verbeteren. Heikki kocht een Volkswagen-bestelwagen voor de verplaatsingen en om in te leven en een aanhangwagen voor de moto’s. Dit was alweer een belangrijke stap richting professionaliteit.

1970

Het doel voor 1970 was een top-6 plaats in het WK. Het eerste luik van de GP-reeks vond plaats in Sabadell, Spanje. Aanvankelijk ging het behoorlijk goed: na 8 wedstrijden was hij 6de in de tussenstand. Tijdens de zomerstop van het WK-seizoen reed en won Heikki gemakkelijk enkele wedstrijden in de Verenigde Staten. De volgende GP op de kalender werd gereden in zijn thuisstad Hyvinkää op 9 augustus. Heikki was nu goed geprepareerd en supergemotiveerd. De Husqvarna-fabriek was op de hoogte
van zijn Amerikaans avontuur en stuurde hem meer dan voldoende wisselstukken. De dagen voor de GP werd druk gesleuteld aan de motor: wel vijf maal veranderden ze het motorblok, maar het resultaat was nog niet zoals Heikki het wilde. Toch won hij de eerste reeks van de GP in Hyvinkää met gemak. In de tweede reeks reed hij aan de leiding tot in de vijfde ronde de benzinedop van zijn tank losraakte. Een pitstop was nodig om de dop te vervangen en na een bitsige strijd behaalde hij alsnog de tweede plaats. Heikki Mikkola won de GP van Finland, ondanks luid protest van de Belgen. Er was nu geen houden meer aan en Heikki won ook de laatste Grote Prijzen van het
seizoen in Zwitserland en Oostenrijk. In de eindstand hielden de Belgen Mikkola net buiten de top 3 met één enkel puntje; Roger DeCoster won het brons met 74 punten tegenover 73 punten voor Heikki. 1970 was ook het jaar waarin Heikki Mikkola kennis maakte met de familie Meekers. Naar aanleiding van de Grote Prijs van België in Paal bracht Kalevi Vehkonen een bezoekje aan Georges Meekers. Heikki, die met zware griep in de bestelwagen achterbleef, werd na aandringen binnengeroepen. Toen bleek dat hij koorts maakte, werd de dokter erbij gehaald. Een jaar later werd Georges Meekers de manager van Mikkola.

1971

Bij de aanvang van het volgende seizoen liep het al snel mis: enkele blessures en een voedselvergiftiging, opgelopen tijdens de GP van Polen (Szczecin), in een volgende wedstrijd werd een tweede plaats omgezet naar een vierde na een misrekening van de jury… Aan het eind van dit seizoen wist Heikki Mikkola dat ook hij wereldkampioen kon worden, net als de andere kanshebbers. “Om het WK te winnen moet je er rotsvast in geloven beter te zijn dan de anderen”, opperde Heikki. Ook anderen geloofden erin:
zowel Husqvarna als CZ contacteerden hem. Hij koos voor Husqvarna, waarbij hij een driejarig contract tekende. Heikki verhuisde naar het Belgische Beringen en had als fabriekspiloot geen bestelwagen meer nodig. Bij de familie Meekers vond hij de steun die later zou leiden tot de gekende resultaten. De nodige wisselstukken waren vanaf nu meer dan voldoende voorradig. De fabrieks-Husqvarna was geen gewone motorfiets van de assemblagelijn. Deze speciaal gebouwde machine was veel sneller. Het seizoen 1971 leek door te zetten waar het vorige eindigde: Heikki startte in acht internationale wedstrijden voor de GP’s, met uitstekende resultaten. Er werd een Fins feestje gebouwd na de GP van Polen, waar Kalevi Vehkonen de wedstrijd won voor Heikki Mikkola. Na de Oost-Duitse GP in Beuern (9 mei) stond Heikki aan de leiding van het WK. Hij was de eerste Fin die ooit aan de leiding stond in de tussenstand van het WK. Maar toen veranderde alles: Suzuki maakte een enorme vooruitgang.
Joël Robert en Sylvain Geboers kregen betere machines ter beschikking, die sneller accelereerden en beter te berijden waren. Suzuki leverde bovendien een mecanicien per machine. Heikki Mikkola was teleurgesteld in de ingenieurs van Husqvarna: zij stelden één enkele mecanicien tewerk voor vijf machines, bovendien hadden Zweedse rijders als Håkan Andersson prioriteit op de andere… Hij slaagde erin te strijden tegen de machtige Suzuki’s. Heikki stond in de tussenstand ondanks alles nog steeds op de tweede plaats in het WK, voor de Finse GP in Hyvinkää. Het succes van het Finse team lokte zoveel motorcrossfans dat de toegangskaarten voor die GP snel uitverkocht waren. De schitterende resultaten van de Finnen bleven echter niet duren. Vehkonen werd in Hyvinkää vijfde, Mikkola moest opgeven in de eerste reeks door een elektrische fout en in de tweede reeks na problemen met de remmen. De teleurstelling was groot: Heikki werd weer vierde in de eindstand.

1972

Heikki lichtte de Husqvarna-ingenieurs in over zijn onvrede en de Zweden beloofden verbeteringen. Hij kreeg een eigen mecanicien ter beschikking, Per-Olov Persson, en verhuisde naar de 500 cc-klasse. Husqvarna bouwde intussen een nieuwe machine die behoorlijk groot en zwaar was om te gebruiken in de WK-races. De andere teams opteerden – en kregen – de oudere machine, maar Heikki werd verplicht de nieuwe machine te berijden. Om commerciële redenen was het belangrijk om in de GP-races uit
te pakken met dezelfde motorblok van de productie-Husqvarna’s. Maar dat betekende ook dat Mikkola hiermee benadeeld werd ten opzichte van zijn concurrenten. Roger DeCoster was superieur en won opnieuw goud, het zilver werd behaald door CZ-rijder Paul Friedrichs. Heikki eindigde maar één puntje na Friedrichs en won zijn eerste WK-medaille. Hij had eigenlijk niet de kans om te strijden voor het zilver: hij stond nog tweede in de stand voor de laatste GP-manche, 11 punten voor Friedrichs. Maar zijn motor kreeg water binnen tijdens de trainingen en startte niet meer bij het begin van de GP. Heikki Mikkola bleef verbitterd
achter in de paddock. Dit voorval was alweer te danken aan een mechanisch defect. Via Rodney Gould werd Mikkola in 1972 voor de eerste keer benaderd door Yamaha, maar omdat hij liever niet te lang wilde wachten voor het ondertekenen van een nieuw contract, bleef hij bij Husqvarna...

1973

Voor het seizoen 1973 vroeg de Husqvarna-top aan Heikki om weer over te stappen naar de 250 cc-klasse. Na twee GP’s leidde de 35-jarige veteraan Adolf Weill (Maico) het WK, Heikki stond vijfde. Håkan Andersson trad vanaf de derde race aan met een nieuwe Yamaha-machine. Deze machine had een compleet nieuw veringsysteem. Dit mono-shock-systeem werd ontworpen en ontwikkeld door de Belgische ingenieur Lucien Tilkens en Yamaha was bereid dit systeem te gaan gebruiken. Dit was absoluut de meest spectaculaire technische vernieuwing in het motorcross van de voorbije decennia. Met als gevolg dat Mikkola en zijn concurrenten elke ronde enkele seconden verloor op de onoverwinnelijke Andersson. De Yamaha-rijder won 11 WK-reeksen en werd haast gemakkelijk wereldkampioen. Als zijn machine het niet liet afweten, behaalde Heikki Mikkola telkens een mooie ereplaats, maar dat gebeurde zelden. Ondanks drie reeksoverwinningen werd Heikki derde in de eindstand, na Adolf Weill.

1974

In 1974 wilde Husqvarna dat Heikki aantrad in de 500 cc-klasse, wat hij zonder problemen aanvaardde. Dit was immers de koninginneklasse. Husqvarna’s zware 360 cc-machine liep erg goed. Heikki raakte gekwetst in februari, maar genas snel en eind maart van dat jaar won hij met gemak de Internationale tweedaagse Paastrofee. De openingswedstrijd voor het WK startte in het Oostenrijkse Sittendorf, niet meteen Heikki’s favoriete parcours. Toch won hij beide reeksen. Ook in de Franse GP-wedstrijd
was dat het geval, maar Roger DeCoster bood behoorlijk tegenstand. Vele motorcrossliefhebbers getuigden dat dit de spannendste wedstrijd was die ze zagen. 12 reeksoverwinningen waren nodig voor de wereldtitel en Heikki behaalde er al vier. Mikkola en DeCoster wonnen allebei twee reeksen in de volgende twee GP’s en ze waren duidelijk de besten uit het peloton. Husqvarna bood Mikkola een nieuw contract aan voor het volgende seizoen, maar de Fin wilde wachten met de beslissing omdat het beter zou zijn te onderhandelen in de herfst. Maar de strijd werd bitsiger: Heikki raakte gekwetst in de Duitse GP in Beuers, maar kon genezen tijdens de drie weken rust die daarop volgden. Maar de zaken draaiden ook niet zoals Roger DeCoster het wilde. Vóór de laatste GP stond het 9-7 voor Mikkola wat de reeksoverwinningen betreft en in de puntenstand 171 – 163. Roger DeCoster’s enige kans voor de wereldtitel bestond erin om de laatste twee reeksen te
winnen en zelfs dan moest Mikkola slechts derde eindigen in beide reeksen. In de eerste reeks nam de Belg meteen de leiding, Mikkola volgde op de zesde plaats maar remonteerde al snel naar de tweede stek. Na half wedstrijd kreeg DeCoster af te rekenen met pech en plots besefte Mikkola dat hij de nieuwe wereldkampioen was! Helemaal verward en als een eerstejaarscrosser reed hij verder over het parcours. Zijn ploegmaat Bengt Åberg haalde de virtuele wereldkampioen nog in, maar wilde hem niet passeren, hoewel Heikki hem wel wilde voorbijlaten. Åberg reed nog lek en Heikki Mikkola won alsnog de race. Zelfs ’s anderendaags leek het alsof de nieuwe wereldkampioen nog op een wolk leefde. Koude rillingen liepen over zijn rug bij de gedachte dat hij eindelijk ’s werelds beste motorcrosser was… Het gevoel was onbeschrijfelijk! Honda klopte ditmaal aan voor een contract met verplichtingen aan belangrijke wedstrijden in de Verenigde Staten. Dat zag de nieuwe wereldkampioen niet zitten en Mikkola tekende opnieuw een overeenkomst bij Husqvarna voor het volgende seizoen.

1975

Het nieuwe seizoen 1975 startte niet optimaal: de problemen met de Girlingschokdempers werden opgelost door de aankoop van Hulco’s, maar Heikki blesseerde zich tijdens een training in februari omdat de carburator haperde in vol gas. Op dat ogenblik werd een fractuur ontdekt die hij de vorige zomer opliep: Heikki’s rug werd ingegipst, maar einde maart trainde hij alweer in België. Het WK begon dat jaar in Payerne, Zwitserland. Mikkola en DeCoster wonnen in die wedstrijd allebei een reeks. Husqvarna gebruikte de nieuwe Britse achtervering, maar na twintig minuten wedstrijd verloren die hun effect. Roger DeCoster werd dat jaar wereldkampioen met 12 reeksoverwinningen, Heikki Mikkola werd alsnog tweede met 5 reekswinsten.

1976

Heikki stapte in 1976 alweer over naar de 250 cc-klasse. De Husqvarna-fabriek had goede publiciteit nodig voor de 250 cc-machine omdat het sinds Torsten Hallman geleden was dat een Husqvarna-rijder de titel won. Mikkola reed dat jaar met een gewone motor zoals die werd verkocht aan het publiek, hij was alleen enkele kilo’s zwaarder. Husqvarna voerde lange tijd de politiek om de fabrieksmotoren zo veel mogelijk te laten lijken op de productie-Husky’s. Speciale onderdelen werden niet gebruikt omdat die te veel zouden opvallen. Mikkola’s machine woog 101,5 kg, de fabrieks-KTM van de Rus Gennadi Moisejev woog maar 93 kg. Dat extra gewicht was vanzelfsprekender in de 250 cc-klasse omdat die minder krachtig waren. De Husqvarna’s hadden hoedanook minder power dan de rivaliserende merken: de technische ontwikkelingen bereikten niet de verhoopte resultaten. Toch leek het erop dat Mikkola na 5 reeksoverwinningen regelrecht naar de titel reed. Maar toen anticipeerde Moisejev: na acht GP’s leidde Mikkola met 6 zeges tegen 5 voor de Rus. Husqvarna had te weinig
acceleratievermogen, wat problemen gaf bij het starten en in scherpe bochten maar deed het wél goed op lange rechte stukken en snellere bochten. In de laatste GP van het seizoen kon Moisejev de titel behalen door dubbele winst en Mikkola mocht niet eindigen bij de eerste drie. De mentale strijd was hard: er gingen geruchten over hoe het Russische team Mikkola uit de baan zou rijden… Moisejev deed wat hij moest en won beide reeksen. Zijn Finse opponent werd echter tweede en werd hierdoor de eerste motorcrosser die de wereldtitel won in zowel de 250 als de 500 cc-klasse! Ook de nationale
kampioenschappen 250cc én 500cc van Finland werden gewonnen door Mikkola. Hij reed 12 jaar voor het Zweedse Husqvarna, waarvan 6 seizoenen als fabrieksrijder. Het budget voor de professionele motorcrossteams werd vanaf 1977 echter flink teruggeschroefd, wat een negatieve invloed op het team zou hebben. Er waren meerdere malen geruchten over een overstap naar het een ander merk, vele teams wilden wel een wereldkampioen in hun rangen.. De vliegende Fin vertelt: “Yamaha hield contact met me sinds 1972. Omwille van financiële redenen werd het team in 1976 opgedoekt, anders zou ik al langer zijn overgestapt. Ik had er vertrouwen in dat Yamaha een zeer competitieve motor voor mij zou kunnen bouwen. De teamleiders raadden me aan een goede mecanicien te zoeken. Dat zou een Europeaan moeten zijn (liefst een Fin), vrijgezel en bereid veel te reizen. Het is een enorm voordeel wanneer de rijder en zijn mecanicien dezelfde taal spreken. Die zou bij voorkeur ook goed moeten communiceren met de vertegenwoordigers van de fabriek. Ik had de juiste man in gedachten: Heikki Penttilä uit mijn thuisstad Hyvinkää. Het contract werd ondertekend in Amsterdam en in december 1976 vlogen we naar Japan voor een bezoek aan het Yamaha-racing afdeling en de persconferentie. Die vond plaats in hotel Tokyu in het Japanse Ginzo, waar het raceprogramma van Yamaha bekend gemaakt. De fonkelnieuwe machine (YZM400) voelde vreemd aan tijdens de eerste test; de vering was afgesteld op een veel lichtere piloot dan ik. Tijdens een bultige afdaling werd ik verrast en viel. Maar er was professionele hulp voor alle problemen en dat was even wennen: wel tien Japanse ingenieurs werkten zich zodanig uit de naad dat Hessu (lees: Heikki Penttilä) moeite had om ook maar in de buurt van de motorfiets te komen! Bij Husqvarna was ik al blij met één enkele mecanicien! Tijdens ons bezoek aan Japan werkten de Yamaha-ingenieurs de klok rond om aan al mijn wensen te voldoen. Elke morgen mochten we een verbeterde machine testen en aanmerkingen doorgeven, die dan ‘s avonds werden uitgewerkt. We werkten op die manier gedurende een hele week!”

1977

Voor de start van het seizoen in 1977 was Mikkola’s overstap van Husqvarna naar Yamaha hét gespreksonderwerp. “De vering van de nieuwe Yamaha was lange tijd een probleem in 1977. De voorvering functioneerde niet naar behoren tijdens de eerste GP in Oostenrijk, maar Hessu loste het probleem op voor de start van de eerstvolgende race. De problemen deden zich voor aan de Yamaha mono-vering waarmee wij geen ervaring hadden. De Yamaha’s van 1977 waren écht niet goed. De ingenieurs deden echter hun best om alle problemen tijdig op te lossen”. Dat leidde tot de perfecte machine voor Mikkola: hij had een nieuw motorblok, een nieuw frame en een nieuw veringsysteem, alles behalve de handvatten waren nieuw! De Yamaha woog 3 kg. minder dan het vorige model. De Yamaha was heel betrouwbaar en snel met Heikki als perfecte piloot. Hij reed op de motor die helemaal beantwoordde aan zijn technische vaardigheden. Een vlot verloop had niemand kunnen voorspellen bij de aanvang van het seizoen.
Heikki was immers slachtoffer van een valpartij tijdens zijn eerste race op Yamaha, in Hechtel (België) op 30 januari 1977. Een sleutelbeenbreuk betekende een maand inactiviteit. Hij reisde terug naar Hyvinkää om zijn basisconditie op peil te houden. Zijn persoonlijke mecanicien Heikki Penttilä gebruikte die tijd om de problemen met de vering aan te pakken. Volgens hem was de oorzaak van dat ongeval de compleet verkeerde afgestelde vering. Penttilä deed er drie maanden over om dat probleem op te lossen. Op dat ogenblik zag het er niet te best uit, maar amper een maand later stond de kampioen op scherp: hij won de vermaarde Paastrofee in Geldenaken en Marche-en-Famenne. Zelfs in de eerste GP van het jaar in Oostenrijk, deed de vering het verre van perfect, maar tijdens de GP van Nederland bleek alles bijna in orde. De twee Heikki’s keerden terug naar België in de tweede week van maart. Er werden nog vijf wedstrijden gereden voor de Grote Prijzen eraan kwamen. Die eerste GP werd een feest voor de Suzuki-rijders, maar wel voor de eerste én laatste
keer dat seizoen. Heikki was teleurgesteld in zijn prestaties (derde en vierde), maar zijn comeback verliep beter dan verwacht. In de GP van Nederland won hij beide reeksen. Daarna werd hij leider in de tussenstand en gaf die positie dat seizoen niet meer op. In de GP van Bielstein in West-Duitsland toonde Mikkola nogmaals zijn onuitputtelijke wilskracht: in de tweede reeks werd hij gewond in het gezicht, wellicht door een rondvliegende steen. Hij eindigde de race nog als tweede, maar moest na de finish onmiddellijk afgevoerd worden naar het ziekenhuis. Een wonde onder het oog moest verzorgd worden. Heikki Penttilä mocht als vervanger plaatsnemen op het hoogste schavotje. Tijdens het WK van 1977 was het belangrijk om regelmatig te zijn. Het werd een enorm succes voor Mikkola: hij won dat jaar met 50 punten voorsprong op zijn dichtste belager Roger DeCoster. Tijdens de laatste GP van Zwitserland moest hij forfait geven vanwege een gekwetste pols. Het kampioenschap was immers al beslist in de GP van België, enkele weken daarvoor. Heikki won 12 reeksen, evenveel als Roger DeCoster’s record uit 1975. Hij werd 4 keer tweede, 3 keer derde en een keer vierde en vijfde. Hij moest één enkele keer opgeven. In het middenseizoen, na de race in Carlsbad, werd gecrost in Montreal, Canada. Daar startte de meest nerveuze week van het crossseizoen, een apart verhaal… Heikki Mikkola en Pierre Karsmaekers hadden beiden maar 1 moto voor deze twee Amerikaanse wedstrijden. De machines zouden als cargo overgevlogen worden naar Montreal. Het serienummer was echter veranderd op Karsmaeker’s frame en na een controle bleef de lading op de luchthaven. Er werd een verklaring gegeven door Yamaha, maar de vlucht was al weg. De volgende cargovlucht bestond uit een lading groenten en het was verboden om de moto’s mee te laten reizen. Mikkola en zijn gevolg werden nerveus in Montreal. Bij de concurrenten was alles wél in orde… De druk werd groter naarmate de trainingstijden naderden. Het was al vrijdagavond en alle weekendvluchten waren volgeboekt. Er werd constant getelefoneerd naar Los Angeles, Yamaha boekte zelfs tickets om de moto van Heikki desnoods over te vliegen in reistassen! Uiteindelijk vonden ze de juiste man die de machines kon laten leveren in Chicago, maar ook daar stropte alles alweer: de piloten weigerden de moto’s te laden omwille van het overgewicht! Uiteindelijk werden toch alle reiskoffers met handkracht uit het vliegtuig geladen om het materiaal in de bagageruimte te laten passen. De Yamaha’s arriveerden op Montreal Airport op zaterdag om 13 uur, precies één uur voor de eerste trainingen. De luchthaven lag op 100 km van het circuit, zodat Heikki voor de eerste trainingen verstek moest laten gaan. Toen het materiaal op het circuit aankwam, werd de vrachtwagen begeleid door een politiewagen mét zwaailicht en sirene! Heikki Mikkola had een slapeloze nacht achter de rug: om 2 uur ’s nachts belden de Yamaha-verantwoordelijken met de belofte dat ze ”een moto hadden geregeld”. ”Op zaterdagmorgen troffen we een onwaardige machine aan in het rennerspark. Het zag er niet uit, ik zou er hooguit één ronde mee hebben kunnen rijden” zegt Heikki. De Mikkola-entourage werd erg nerveus en er barstten discussies los zonder enige reden. Het waren niet de beste omstandigheden om te presteren, maar ondanks alles won Heikki de eerste reeks en werd derde in de tweede reeks. Heikki moest opgeven in de eerste reeks van de GP in Trowbridge, Groot-Britannie. Maar het was geen technisch mankement. “Ik had een slechte start. Toen ik bij DeCoster kwam, besloot ik even te recupereren in het wiel van de Belg. Maar Roger viel en ik raakte zijn moto. Mijn voorrem was zwaar beschadigd en ik viel nogmaals omdat mijn achterrem niet voldoende functioneerde in een moeilijke afdaling. Toen besloot ik op te geven”. De tweede reeks werd gewonnen door… Heikki Mikkola. Na die wedstrijd was er een rustpauze van een maand. Heikki nam deel aan vijf tussenwedstrijden en won ze allemaal. In de Belgische GP kon het kampioenschap beslist worden. DeCoster realiseerde zich dat zijn kansen verkeken waren en concentreerde zich al op het volgende seizoen. Wolsink was dat seizoen erg betrouwbaar en regelmatig. Hij scoorde punten in elke reeks en gaf zich nog niet over. Mikkola startte niet in Namen om de titel te claimen, maar om zich te verzekeren van een goede afloop. Daarom vocht hij niet terug toen DeCoster hem passeerde in de eerste reeks. Hij berekende dat de tweede of derde plaats voldoende waren voor hem. Maar Heikki eindigde tweede en Wolsink werd pas twaalfde! Heikki voelde dat de wereldtitel voor het grijpen lag. In de tweede reeks gaf Mikkola een grandioze show waarbij hij iedereen verbaasde. Toen het hek viel kende Mikkola geen al te beste start, maar op het ogenblik dat de anderen remden voor de eerste bocht, vloog Heikki iedereen voorbij, zodat hij na die eerste bocht al meteen 20 meter voorsprong had! “Ik koos voor de beste lijn. Ik kon later remmen omdat de anderen de binnenkant van de bocht namen. Dat was zo gepland. Mijn tactiek werkte 100%, hoewel er risico’s aan verbonden waren omwille van de slipperige ondergrond. Gelukkig bleef ik recht en dat besliste over het vervolg van de hele reeks”. Het resulteerde zelfs in de wereldtitel! Wolsink vocht nog hard terug, maar viel bij één van zijn passeerpogingen. Mikkola vergaarde 247 punten, Wolsink 184. Zelfs vier reeksoverwinningen zouden niet voldoende zijn voor de Nederlander. Mikkola: “Deze titel kwam als een verrassing, we kochten zelfs nog geen champagne. We vierden dan maar met bier!” Roger DeCoster daagde me uit om de rest van het seizoen nog interessanter te maken. Hij verkondigde publiekelijk dat hij zou laten blijken hoe sterk de nieuwe kampioen wel zou zijn… Tijdens de week na de GP van België werd de titel uitbundig gevierd en Heikki’s concentratie was niet optimaal. Roger’s uitlatingen spookten echter wel de hele tijd door zijn hoofd. 14 augustus 1977. De eerste reeks van de GP van Luxemburg in Ettelbrück werd geen succes omwille van een experiment met nieuwe banden. De producent ontwikkelde een speciale band voor modderige circuits en de omstandigheden leken hiervoor perfect. Maar het Luxemburgse parcours droogde te snel en Heikki kon het tempo van Bengt Åberg en DeCoster niet aan. Met andere banden toonde Heikki Mikkola dat hij de terechte wereldkampioen was: hij won met 17 seconden voorsprong op DeCoster en een halve minuut op Åberg. Een Japanse vertegenwoordiger van Yamaha volgde Mikkola het hele seizoen en rapporteerde al hun bevindingen aan de ingenieurs. Het model 1978 werd ontwikkeld op basis van die bevindingen. Toen ze eind 1977 opnieuw naar Japan reisden, was het prototype klaar voor het testwerk.

1978

De start van het wereldkampioenschap 1978 werd gegeven in het Zwitserse Payerne, naast Namen ligt daar het absolute lievelingsparcours van Heikki Mikkola. Een dubbele reeksoverwinning liet al meteen blijken dat de Vliegende Fin een goede winter en dus
perfect voorbereid een het seizoen begon. Brad Lackey, Graham Noyce, Roger DeCoster, Gerrit Wolsink, Jaak Van Velthoven en André Malherbe zouden zijn dichtste belagers worden. Een week na de Zwitserse GP streek het motorcrosscircus neer in het Oostenrijkse Sittendorf. De Amerikaan Lackey was daar de beste, Heikki behaalde enkel een 3de en een 6de plaats. Die mindere prestatie werd in Frankrijk op 30 april enigszins rechtgezet; de twee volgende GP’s in Denemarken en zijn thuisland Finland werden een Finse walk-over met 4
reeksoverwinningen! De ervaring, koelbloedigheid én een perfecte Yamaha maakte dat Mikkola werkelijk heerste over motorcrossland. Ook in het Belgische Namen won Heikki 2 reeksen, deze keer onder erbarmelijke weersomstandigheden. Tijdens die wedstrijd bewees de wereldkampioen dat hij alle parcours aankon, in om het even welke weersomstandigheden. De koelbloedigheid en vastberadenheid waren eens te meer de overtreffende eigenschap, die leidde tot alweer een superieure zege. Dit was het seizoen dat Heikki Mikkola totaal domineerde: alles zat perfect door het harde werk van de hele Mikkola-entourage. Het zilver ging in 1978 naar Brad Lackey, Roger DeCoster werd derde.

1979

In het voorjaar van 1979 werd de nu 34-jarige Heikki Mikkola getroffen door een ernstige knieblessure. Die liep hij op tijdens één van de voorwedstrijden, in het Belgische Hoeselt. Bij een zware valpartij scheurden de gewrichtsbanden af in zijn rechterknie. Hij werd behandeld door de vermaarde dokter Derweduwen in het H. Hartziekenhuis te Mol. Na de operatie onderhield Heikki zijn conditie door specifieke training in Finland. Deelname aan de twee eerste GP’s in Oostenrijk en Frankrijk waren aanvankelijk twijfelachtig, maar alweer haalde zijn doorzettingsvermogen de bovenhand en hij startte amper 6 weken na zijn ongeval in Sittendorf, met een puntenloos resultaat. In het Franse Thouars scoorde de mankende Mikkola wel, met een vierde en
een derde plaats. Gestaag verbeterde zijn fysieke conditie en na twee podiumplaatsen in de Zweedse GP toonde hij zich als waardige wereldkampioen op Italiaanse bodem met een dubbele reeksoverwinning. In het Amerikaanse Carlsbad bezeerde Mikkola zich weer aan zijn geteisterde knie, de tweede reeks leverde een tweede plaats op. De hitte was dan weer de voornaamste oorzaak van een puntenloos resultaat in Canada, bij een valpartij in de tweede reeks kreeg hij een klap op zijn borstkas, waardoor hij in de Duitse GP niet eens aan de start kwam! Een lekke band en een vijfde plaats fnuikten de opmars van Mikkola in Farleigh Castle. De Zwitserse bodem bracht eindelijk geluk voor de Vliegende Fin. Twee overtuigende reeksoverwinningen
bewezen dat de wereldkampioen de strijd nog niet opgaf. In het Nederlandse Markelo werden twee derde plaatsen behaald, waardoor Mikkola in de tussenstand voor het wereldkampioenschap op twee punten van de derde plaats terecht kwam. De Belgische GP in Namen, waar Heikki in het verleden motorcrossgeschiedenis schreef, verliep desastreus voor Mikkola. In de openingsronde van de eerste reeks kwam hij spectaculair ten val. De oorzaak zou een nieuw ontwikkelde voorvork zijn die in geveerde toestand weigerde weer de oorspronkelijke stand aan te nemen. De val was zo zwaar dat de regerende wereldkampioen in de tweede reeks niet meer startte. De vliegende Fin besloot zijn actieve motorcrosscarrière op 12 augustus 1979 in het Luxemburgse Ettelbrück. Een tiende en een vierde plaats in die GP waren de laatste wapenfeiten van deze viervoudige wereldkampioen. Dit seizoen kon niet slechter verlopen voor Mikkola: de blessures raakten niet genezen en zijn rivalen scoorden veel regelmatiger. De Brit Graham Noyce werd dat jaar kampioen, voor Wolsink, Malherbe en Lackey. Mikkola werd vooralsnog vijfde.

Na 1980

Hoewel Mikkola enigszins teleurgesteld het seizoen 1979 afrondde, liet hij de mogelijkheid open om ook in 1980 de strijd aan te gaan voor een vijfde titel. Er werd echter een Yamaha-team opgebouwd rond Danny Laporte en Neil Hudson. Een baan als teammanager werd weggelegd voor de Fin om al zijn ervaring door te geven aan de jongere generatie. Mikkola reed immers van 1971 tot 1979 in elk wereldkampioenschap binnen de eerste vijf en draaide 17 jaar mee in het MX-wereldje. Dat zou de ideale manier zijn om langzaam een andere levensstijl aan te nemen. Ook dat schonk hem voldoening, vooral na een overwinning van één van zijn renners. Maar de stopzetting van de Yamaha-fabrieksteams ontgoochelde de oud-wereldkampioen enorm. Hij mocht zijn werk wel voortzetten, maar dat bracht een verhuis naar Japan met zich mee. En dat zag hij als honkvaste Fin niet zitten. In 1980 kocht het gezin Mikkola een boerderij met een flinke lap grond in Zuid-Finland. Daar bakt hij nu brood, kweekt hij aardappelen, maïs en velerlei groenten, die hij en zijn vrouw Kaija verkopen in hun winkeltje aan een verbindingsweg tussen Helsinki en Jyväskulä. De eerste jaren was het niet makkelijk om zijn jachtige ritme aan te passen aan de Finse gewoonten, maar Heikki beviel zijn nieuwe leven prima. Is Mikkola nogenigszins geïnteresseerd in het motorcross van nu? “Ik volg het helemaal niet meer, zelfs de grote wedstrijden in eigen land gaan aan me
voorbij. Ik heb tien jaren als prof geleefd voor de sport, maar nu kan die sport mijn hobby niet meer zijn. Vele mooie herinneringen blijven over na die lange carrière, maar het is genoeg geweest”. Mikkola’s hobby’s zijn jagen, vissen of relaxen in een bungalow aan één van de meren hier in de buurt. Zijn fysieke conditie wordt nog steeds op peil gehouden door intensieve langlauftrainingen. Aan enkele veteranenraces nam Heikki nog wel deel, o.a. in het Oostenrijkse Gaildorf en aan de Heeserbergen in Lommel. Die inmiddels legendarische race werd nipt gewonnen door eeuwige rivaal Roger DeCoster, Heikki rekende toen af met pech door een loskomend handvat. Een snellere overstap van Husqvarna naar Yamaha zou zeker meer wereldtitels opgeleverd hebben, maar gedane zaken nemen geen keer.
Ook vandaag is Heikki Mikkola een graag geziene gast op evenementen waarop hij af en toe wordt uitgenodigd. Zijn figuur laat uitschijnen nog steeds in goede conditie te zijn, een gevolg van het goede leven in Finland. Zijn verblijf in België zal altijd een speciale etappe blijven in zijn leven.